Są to moje pierwsze rekonstrukcje strzał mongolskich. Po długich poszukiwaniach udało mi się odnaleźć materiały źródłowe i na ich podstawie odtworzyć te niesamowite strzały. Strzały przeznaczone były do polowań lub na ewentualnie nie opancerzonych ludzi. Charakteryzowały się dużym zasięgiem w locie.
W pierwszym etapie najważniejsze jest odnalezienie różnych typów grotów stosowanych przez mongołów. Żelazne groty były stosowane najczęściej, lecz ja wolałem skupić się na trudniejszym temacie jakim były zastosowanie grotów rogowych.
Poniżej zdjęcia kopii rzadkich grotów kościanych pochodzących z centralnej Azji z XII- XIII wieku.
Kolejną czynnością był dobór drewna do promieni. Mongołowie wykorzystywali najczęściej brzozę i wierzbę. Promień uzyskiwano ze środka pnia. Długość wałka zależna była od potrzeby i rozpiętości ramion łucznika. Przyjąłem zatem średnią długość około 75 cm. Charakterystyczną rzeczą było nadanie promieniowi zwężeń na obu końcach (na kształt cygara) oraz nasadki w kształcie stożka. Powtarzać to się będzie we wszystkich typach mongolskich strzał. W przypadku lekkich strzał myśliwskich średnica wałka miała max. 9-10 mm, a w najcieńszym miejscu 7-8 mm. Osadka była dość duża i zaokrąglona. Było to wynikiem stosowania grubych cięciw wśród nomadów.
Następnie zająłem się nacięciem końca promienia w celu osadzeniu grotu. A teraz najważniejsza rzecz. Jak wklejano grot w promień? Jakiego stosowano kleju, aby utrzymać grot przy mocnych uderzeniach w przeszkody? Otóż klejem znanym w tym czasie i powszechnie stosowanym był tzw. klej rybi. Miał on silne wartości wiążące po zaschnięciu i szybko sechł.
Kolejnym elementem jest zabezpieczenie grotu przed wyłamaniem z promienia. W tym celu owija się końcówkę strzały, na przykład łykim uzyskiwanym z drzewa. Ja do tego celu użyłem gałązki wierzby.
A teraz czas wziąć się za lotki. Do tego celu mongołowie używali piór z dużych ptaków takich jak żuraw, bocian czy orzeł. Udało mi po długim czasie zdobyć kilka takich piór z bociana.
Oczywiście lotki powinny być darte. Widać to na zdjęciu poniżej. Następnie skrócone do odpowiednich wymiarów i przycięte.
Kształt lotek jaki stosowano był baryłkowaty. Pozostało teraz przykleić lotki do promienia
Ostatnią czynnością jest zabezpieczenie strzały przed wilgocią poprzez posmarowanie jej naturalnym olejem. Doskonale nadaje się do tego celu olej lniany.
Końcowe efekty niedługo będą widoczne…