Strzała skandynawska łowna

W ostatnich latach pojawiły się wspaniałe znaleziska w północnej Norwegii. Pochodzą one z terenów wiecznie zaśnieżonych, w których pokrywa lodowa roztopiła się i ujawniła niezwykłe artefakty. W śród tych znalezisk pojawiło się kilka ciekawych strzał łownych mających od 1500 lat do 4000 lat !!! Dziś opiszę jedną z tych strzał.

Zainteresowała mnie strzała łowna z grotem kościanym wykonanym z poroża mająca około 1700 do 2000 lat. Wykonana jest z drewna brzozowego. Niestety nie znam długości promienia tej strzały, ale z obserwacji kilku znalezionych całych promieni można wywnioskować, że nie były one długie. Całe zachowane wałki były długości od około 45 cm do 67 cm. Reszta znalezionych strzał bywała dłuższa, ale miały one pochodzenie czasowe znacznie większe, określone na 3-4 tysiące lat.

Strzała ta zafascynowała mnie ze względu na posiadanie niezwykle dużego grotu kościanego, który osiąga długość aż 130 mm i szerokość 23 mm. Nie każdy wie, że aby uzyskać taki ładny materiał do wyrobu grotu to nie lada wyzwanie. Każde poroże bowiem ma w sobie miąższ czyli tkankę gąbczastą, która bardzo osłabia właściwości kości. Do wykonania tego grotu należy znaleźć odpowiednie poroże.

Grot kościany ze Skandynawii

Zastosowanie strzały zaopatrzonej w taki duży grot mogło być przede wszystkim do polowania na dzikie zwierzęta takie jak renifery, łosie lub woły piżmowe. Jeśli weżniemy pod uwagę wielkość np. łosia który osiąga 3 metry długości i 2,5 metra wysokości i wagi do 500 kg to szybko zdamy sobie sprawę, że strzały o mniejszych grotach mogłyby tylko lekko pokłóć tak wielkie zwierzę. A przecież chodziło o przetrwanie ludzi!

Kolejną ciekawostką strzały skandynawskiej jest jej końcówka. Znalezione strzały w Norwegii miały różne typy końcówek. Świadczyło to o różnorodności kultur łowców, bowiem zwyczajowo plemiona często miały przypisane sobie typy zakończeń. Poniżej przedstawiam  trzy typy końcówek strzał z osadkami w moim wykonaniu.

Różne końcówki strzał skandynawskich

Następną ciekawą rzeczą jest ścienienie końcówki wałka strzały. Cechą charakterystyczną prawie wszystkich strzał skandynawskich jakie odnaleziono, był nagły uskok na wałku strzały. Jego zastosowanie polega na tym, że za uskokiem nanoszony był klej utrzymujący lotki, którym był dziegieć. Co to dawało? Otóż podczas strzelania ocierająca się strzała o łuk nie napotykała niepotrzebnego oporu.

Końcówka promienia strzały skandynawskiej
Wałek z widoczny uskokiem strzały skandynawskiej.

Dzięki pokrywie lodowej udało się znaleźć nie tylko promień strzały z grotem, ale rzecz chyba dla mnie najważniejsza to lotki przyklejone na dziegieć. Zachowanie całych lotek do tych czasów graniczy niemal z cudem. Dla czego to jest takie istotne? Otóż poznajemy wymiar lotki, jej strukturę i kształt. Zauważyć można, że mają one długości 125 mm, wysokość 12 mm. Kształt ich jest prosty i równy na całej długości. Przód lotki równo odcięta na chorągiewce wzdłuż promyków, a tył lotki lekko zaokrąglony. Lotki są precyzyjnie darte i wykonane z dużych piór- zapewne z dzikich gęsi.

A oto fotorelacja odtworzenia strzały skandynawskiej łownej w moim wykonaniu.

strzała skandynawska i darte lotki
strzała skandynawska klejona na dziegieć
groty strzały skandynawskiej osadzone na dziegieć
groty strzały skandynawskiej
strzała skandynawska łowna
strzały skandynawskie łowne

 

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *