{"id":504,"date":"2018-10-13T20:04:53","date_gmt":"2018-10-13T18:04:53","guid":{"rendered":"http:\/\/brb-walcz.pl\/lucznik-blog\/?p=504"},"modified":"2022-06-13T22:39:38","modified_gmt":"2022-06-13T22:39:38","slug":"strzaly-mongolskie-charakterystyka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/brb-walcz.pl\/lucznik-blog\/aktualnosci\/strzaly-mongolskie-charakterystyka-504\/","title":{"rendered":"Strza\u0142y mongolskie- charakterystyka"},"content":{"rendered":"<p>Mongo\u0142owie z ich niezwyci\u0119\u017conym wodzem Czyngis-chanem od stuleci przykuwaj\u0105 uwag\u0119 historyk\u00f3w i mi\u0142o\u015bnik\u00f3w historii. Czyngis-chan w ca\u0142ym okresie swego panowania, tj. 1182-1227 podbi\u0142 wi\u0119kszo\u015b\u0107 teren\u00f3w Azji i du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Europy wschodniej. Jednym z czynnik\u00f3w doprowadzaj\u0105cych do powstania imperium mongolskiego by\u0142o u\u017cycie na szerok\u0105 skal\u0119 \u0142ucznictwa.<\/p>\n<h2><strong>\u0141uk i strza\u0142a<\/strong>\u00a0&#8211; Tajna bro\u0144\u00a0 mongo\u0142\u00f3w<\/h2>\n<p>Dla czego \u0142ucznictwo mia\u0142o tak wielkie znaczenie dla Mongo\u0142\u00f3w? Sama taktyka walki powodowa\u0142a, \u017ce oddzia\u0142y mongolskie mia\u0142y \u015bciera\u0107 si\u0119 z wrogiem z du\u017cej odleg\u0142o\u015bci, co dawa\u0142o im przewag\u0119 nad przeciwnikiem i zmniejsza\u0142o straty w\u0142asne. Walka wr\u0119cz by\u0142a prowadzona w ostateczno\u015bci.\u00a0 Cz\u0119sto stosowano zasadzki, gdzie z daleka w okr\u0105\u017ceniu wybijano przeciwnika. <strong>\u0141uk i strza\u0142a<\/strong> by\u0142y przepisem na zwyci\u0119stwo okupione ma\u0142ymi stratami.<\/p>\n<p>Lekki je\u017adziec mongolski- jako podstawa armii mongolskiej, wyposa\u017cony by\u0142 w standardzie w dwa refleksyjne \u0142uki kompozytowe. Jeden do strzelania na d\u0142ugie dystanse, a drugi na kr\u00f3tkie. Mia\u0142 przy sobie dwa ko\u0142czany, w kt\u00f3rych by\u0142o 60 <strong>strza\u0142<\/strong>. Ponadto mia\u0142 dwa lub trzy oszczepy i lasso. Jego zadaniem by\u0142o przeprowadzanie zwiadu, os\u0142ona w\u0142asnych oddzia\u0142\u00f3w, \u015bledzenie i po\u015bcig za uchodz\u0105cym wrogiem. Jak wida\u0107 taki szeroki zakres obowi\u0105zk\u00f3w nie by\u0142by mo\u017cliwy bez skutecznej broni jakim by\u0142 \u0142uk mongolski. Warto zaznaczy\u0107, \u017ce mongolscy wojownicy byli tak biegli w \u0142ucznictwie konnym, \u017ce podczas jazdy mogli si\u0119 schyli\u0107 i naci\u0105ga\u0107 \u0142uk w siodle, a nast\u0119pnie wypuszcza\u0107 strza\u0142\u0119 w dowolnym kierunku w pe\u0142nym galopie.\u00a0Mongo\u0142owie by\u0142y ekspertami w \u0142ucznictwie. Potrafili strzela\u0107 konno skierowani do ty\u0142u lub wisz\u0105c za bokami swoich koni do ochrony. Wypuszczali strza\u0142y, gdy wszystkie cztery kopyta ich wierzchowca by\u0142y nad ziemi\u0105, aby utrzyma\u0107 sw\u00f3j cel. Mongolscy \u017co\u0142nierze cz\u0119sto spali z cennymi \u0142ukami, aby zapobiec ich usztywnieniu przy zimnie. W mrozie \u0142uk stawa\u0142 si\u0119 w kruchy.<\/p>\n<figure id=\"attachment_530\" aria-describedby=\"caption-attachment-530\" style=\"width: 600px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/brb-walcz.pl\/lucznik-blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/mongolowie-1.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"wp-image-530 size-full\" src=\"https:\/\/brb-walcz.pl\/lucznik-blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/mongolowie-1.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"290\" srcset=\"https:\/\/brb-walcz.pl\/lucznik-blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/mongolowie-1.jpg 600w, https:\/\/brb-walcz.pl\/lucznik-blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/mongolowie-1-300x145.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-530\" class=\"wp-caption-text\">lekka jazda Mongolska<\/figcaption><\/figure>\n<h2>Kr\u00f3tko na temat mongolskiego \u0142uku kompozytowego<\/h2>\n<p><strong>Mongolski \u0142uk kompozytowy<\/strong> by\u0142 wi\u0119kszy od innych \u0142uk\u00f3w azjatyckich. By\u0142y wygi\u0119ty i bardzo elastyczny. Budowa jego trwa\u0142a ca\u0142y rok. Sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z drewna, rogu zwierz\u0119cia, \u015bci\u0119gien i kory brzozowej. Charakteryzowa\u0142 si\u0119 bardzo du\u017cym naci\u0105giem, si\u0142\u0105 wystrza\u0142u i dynamik\u0105 pracy.\u00a0 Mia\u0142 si\u0142\u0119\u00a0165 funt\u00f3w i efektywny zasi\u0119g 350 jard\u00f3w. Strzela\u0142 dwa razy dalej ni\u017c europejskie \u0142uki tamtego okresu i 100 jard\u00f3w dalej ni\u017c wielkie\u00a0\u0142uki angielskie. Powodowa\u0142o to du\u017c\u0105 dysproporcj\u0119 do innych \u0142uk\u00f3w w Azji i Europie. \u0141uk ten by\u0142 doskona\u0142y narz\u0119dziem do wywalczenia sobie przewagi w starciu z przeciwnikiem.<\/p>\n<p><strong>Strza\u0142y mongolskie<\/strong> najcz\u0119\u015bciej kojarz\u0105 nam si\u0119 z najazdami tatar\u00f3w na Europ\u0119, ze spalon\u0105 i spustoszon\u0105 ziemi\u0105 i tragicznymi losami pojmanych w niewol\u0119 bia\u0142ych europejczyk\u00f3w. Przez wieki pociski mongolskich \u0142uk\u00f3w sia\u0142y zniszczenie w Azji i Europie. Te koczownicze ludy za nic mia\u0142y sobie europejskie warto\u015bci i kultur\u0119.<\/p>\n<h3>\u0179r\u00f3d\u0142a historyczne dotycz\u0105ce <strong>strza\u0142 mongolskich<\/strong><\/h3>\n<p>Ze \u017ar\u00f3de\u0142 historycznych zachowa\u0142o si\u0119 kilka r\u00f3\u017cnych opis\u00f3w strza\u0142 mongolskich. \u015awiadkowie minionych epok-g\u0142\u00f3wnie kronikarze i podr\u00f3\u017cnicy, w r\u00f3\u017cnoraki spos\u00f3b przedstawiaj\u0105 nam r\u00f3\u017cne interesuj\u0105ce nas szczeg\u00f3\u0142y. I tak o skuteczno\u015bci strza\u0142 mongolskich pisa\u0142a Tomasz ze Splitu. Napisa\u0142 on: nie by\u0142o bowiem \u017cadnego, pancerza ani tarczy czy zbroi, kt\u00f3rych by nie przebi\u0142a strza\u0142a wypuszczona z tatarskiego \u0142uku.<br \/>\nInnym ciekawym \u017ar\u00f3d\u0142em m\u00f3wi\u0105cym nam o strza\u0142ach mongolskich jest Tajna historia Mongo\u0142\u00f3w. Opisano w niej kilka rodzaj\u00f3w strza\u0142. Podano nast\u0119puj\u0105ce nazwy:<br \/>\n-angku`a<br \/>\n-kejbur<br \/>\n-ko`oczak (strzelano ni\u0105 na du\u017c\u0105 odleg\u0142o\u015b\u0107)<br \/>\n-odo\u0142a (strzelano na kr\u00f3tkie dystanse)<\/p>\n<p>Dodatkowe informacje mo\u017cemy znale\u017a\u0107 w \u017ar\u00f3d\u0142ach pisanych z relacji Jana di Piano Carpini. Opisuje on du\u017c\u0105 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 strza\u0142. Bojowe, do polowa\u0144 i do strzelania do bezbronnych ludzi! Podaje nam opis strza\u0142y do polowa\u0144 na ptaki. By\u0142y one szerokie na 3 palce ( zapewne chodzi tu o zat\u0119piony grot). Carpini pisze, \u017ce tatarskie groty strza\u0142 by\u0142y bardzo ostre, z obu stron zaostrzone jak obosieczny miecz. Ka\u017cdy wojownik mia\u0142 przy ko\u0142czanie specjalny pilnik do ostrzenia grot\u00f3w. Groty strza\u0142 mia\u0142y natomiast trzpienie d\u0142ugo\u015bci kciuka. Inn\u0105 bardzo wa\u017cn\u0105 informacje napisa\u0142 potomnym Marko Polo. Dowodzi\u0142, \u017ce ka\u017cdy wojownik mia\u0142 \u0142uk i 60 strza\u0142. 30 mniejszych zako\u0144czonych kr\u00f3tkim \u017celaznym ostrzem do przebijania na wskro\u015b z du\u017cej odleg\u0142o\u015bci i 30 wi\u0119kszych z szerokim ostrzem. Te z kolei by\u0142y miotane z bliska i wbija\u0142y si\u0119 w twarz, ramiona, przecinaj\u0105 nimi sznury \u0142uk\u00f3w i wielkie szkody wyrz\u0105dzaj\u0105. Kolejnym \u017ar\u00f3d\u0142em wiedzy na temat strza\u0142 s\u0105 wydobyte artefakty z grob\u00f3w poch\u00f3wkowych dawnych wojownik\u00f3w mongolskich. Dzi\u0119ki temu mamy mo\u017cliwo\u015b\u0107\u00a0 ujrzenia np. strza\u0142 gwi\u017cd\u017c\u0105cych. Na trzpieniu \u017celaznego grotu-nad samym li\u015bciem przymocowana by\u0142a bulwiasta nak\u0142adka z otworami. Nak\u0142adka by\u0142a ko\u015bciana. Gwizd by\u0142 wykonywany ze sklejonego rogu dwuletniego byczka. Takie dane znaleziono w Tajnej historii Mongo\u0142\u00f3w.<\/p>\n<h3>Strza\u0142y zapalaj\u0105ce u mongo\u0142\u00f3w?<\/h3>\n<p><strong>Mongo\u0142owie stosowali tak\u017ce strza\u0142y zapalaj\u0105ce<\/strong>. By\u0142y one cz\u0119sto stosowane przy obl\u0119\u017ceniu miast lub twierdz. Niestety nie zachowa\u0142y si\u0119 \u017cadne \u017ar\u00f3d\u0142a ikonograficzne przedstawiaj\u0105ce ten typ strza\u0142. Prawdopodobnie by\u0142y to proste strza\u0142y, na kt\u00f3rych zosta\u0142a nawini\u0119ta jaka\u015b szmatka nas\u0105czona \u0142atwopaln\u0105 substancj\u0105. Kolejn\u0105 ciekaw\u0105 informacj\u0105 dotycz\u0105c\u0105 strza\u0142 by\u0142 materia\u0142 z jakiego pochodzi\u0142 promie\u0144. Najcz\u0119\u015bciej by\u0142a to wierzba i brzoza. Aczkolwiek w Tajnej historii Mongo\u0142\u00f3w mo\u017cemy si\u0119 dowiedzie\u0107, \u017ce wykorzystywano tak\u017ce drewno brzoskwini i ja\u0142owca.<\/p>\n<p>Wi\u0119cej informacji na temat strza\u0142 Mongolskich opisz\u0119 w nast\u0119pnych artyku\u0142ach, gdzie zaprezentuje moje w\u0142asne pr\u00f3by rekonstrukcji.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mongo\u0142owie z ich niezwyci\u0119\u017conym wodzem Czyngis-chanem od stuleci przykuwaj\u0105 uwag\u0119 historyk\u00f3w i mi\u0142o\u015bnik\u00f3w historii. Czyngis-chan w ca\u0142ym okresie swego panowania, tj. 1182-1227 podbi\u0142 wi\u0119kszo\u015b\u0107 teren\u00f3w Azji i du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Europy wschodniej. Jednym z czynnik\u00f3w doprowadzaj\u0105cych do powstania imperium mongolskiego by\u0142o u\u017cycie na szerok\u0105 skal\u0119 \u0142ucznictwa.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":530,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4,18],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/brb-walcz.pl\/lucznik-blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/504"}],"collection":[{"href":"https:\/\/brb-walcz.pl\/lucznik-blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/brb-walcz.pl\/lucznik-blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/brb-walcz.pl\/lucznik-blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/brb-walcz.pl\/lucznik-blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=504"}],"version-history":[{"count":20,"href":"https:\/\/brb-walcz.pl\/lucznik-blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/504\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1605,"href":"https:\/\/brb-walcz.pl\/lucznik-blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/504\/revisions\/1605"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/brb-walcz.pl\/lucznik-blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/530"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/brb-walcz.pl\/lucznik-blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=504"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/brb-walcz.pl\/lucznik-blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=504"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/brb-walcz.pl\/lucznik-blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=504"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}