{"id":1024,"date":"2020-01-29T22:31:34","date_gmt":"2020-01-29T21:31:34","guid":{"rendered":"https:\/\/brb-walcz.pl\/lucznik-blog\/?p=1024"},"modified":"2021-11-19T14:44:27","modified_gmt":"2021-11-19T14:44:27","slug":"strzala-skandynawska-lowna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/brb-walcz.pl\/lucznik-blog\/aktualnosci\/strzala-skandynawska-lowna-1024\/","title":{"rendered":"Strza\u0142a skandynawska \u0142owna"},"content":{"rendered":"

W ostatnich latach pojawi\u0142y si\u0119 wspania\u0142e znaleziska w p\u00f3\u0142nocnej Norwegii. Pochodz\u0105 one z teren\u00f3w wiecznie za\u015bnie\u017conych, w kt\u00f3rych pokrywa lodowa roztopi\u0142a si\u0119 i ujawni\u0142a niezwyk\u0142e artefakty. W \u015br\u00f3d tych znalezisk pojawi\u0142o si\u0119 kilka ciekawych strza\u0142 \u0142ownych maj\u0105cych od 1500 lat do 4000 lat !!! Dzi\u015b opisz\u0119 jedn\u0105 z tych strza\u0142.<\/p>\n

Zainteresowa\u0142a mnie strza\u0142a \u0142owna z grotem ko\u015bcianym wykonanym z poro\u017ca maj\u0105ca oko\u0142o 1700 do 2000 lat. Wykonana jest z drewna brzozowego. Niestety nie znam d\u0142ugo\u015bci promienia tej strza\u0142y, ale z obserwacji kilku znalezionych ca\u0142ych promieni mo\u017cna wywnioskowa\u0107, \u017ce nie by\u0142y one d\u0142ugie. Ca\u0142e zachowane wa\u0142ki by\u0142y d\u0142ugo\u015bci od oko\u0142o 45 cm do 67 cm. Reszta znalezionych strza\u0142 bywa\u0142a d\u0142u\u017csza, ale mia\u0142y one pochodzenie czasowe znacznie wi\u0119ksze, okre\u015blone na 3-4 tysi\u0105ce lat.<\/p>\n

Strza\u0142a ta zafascynowa\u0142a mnie ze wzgl\u0119du na posiadanie niezwykle du\u017cego grotu ko\u015bcianego, kt\u00f3ry osi\u0105ga d\u0142ugo\u015b\u0107 a\u017c 130 mm i szeroko\u015b\u0107 23 mm. Nie ka\u017cdy wie, \u017ce aby uzyska\u0107 taki \u0142adny materia\u0142 do wyrobu grotu to nie lada wyzwanie. Ka\u017cde poro\u017ce bowiem ma w sobie mi\u0105\u017csz czyli tkank\u0119 g\u0105bczast\u0105, kt\u00f3ra bardzo os\u0142abia w\u0142a\u015bciwo\u015bci ko\u015bci. Do wykonania tego grotu nale\u017cy znale\u017a\u0107 odpowiednie poro\u017ce.<\/p>\n

\"\"
Grot ko\u015bciany ze Skandynawii<\/figcaption><\/figure>\n

Zastosowanie strza\u0142y zaopatrzonej w taki du\u017cy grot mog\u0142o by\u0107 przede wszystkim do polowania na dzikie zwierz\u0119ta takie jak renifery, \u0142osie lub wo\u0142y pi\u017cmowe. Je\u015bli we\u017cniemy pod uwag\u0119 wielko\u015b\u0107 np. \u0142osia kt\u00f3ry osi\u0105ga 3 metry d\u0142ugo\u015bci i 2,5 metra wysoko\u015bci i wagi do 500 kg to szybko zdamy sobie spraw\u0119, \u017ce strza\u0142y o mniejszych grotach mog\u0142yby tylko lekko pok\u0142\u00f3\u0107 tak wielkie zwierz\u0119. A przecie\u017c chodzi\u0142o o przetrwanie ludzi!<\/p>\n

Kolejn\u0105 ciekawostk\u0105 strza\u0142y skandynawskiej jest jej ko\u0144c\u00f3wka. Znalezione strza\u0142y w Norwegii mia\u0142y r\u00f3\u017cne typy ko\u0144c\u00f3wek. \u015awiadczy\u0142o to o r\u00f3\u017cnorodno\u015bci kultur \u0142owc\u00f3w, bowiem zwyczajowo plemiona cz\u0119sto mia\u0142y przypisane sobie typy zako\u0144cze\u0144. Poni\u017cej przedstawiam  trzy typy ko\u0144c\u00f3wek strza\u0142 z osadkami w moim wykonaniu.<\/p>\n

\"\"
R\u00f3\u017cne ko\u0144c\u00f3wki strza\u0142 skandynawskich<\/figcaption><\/figure>\n

Nast\u0119pn\u0105 ciekaw\u0105 rzecz\u0105 jest \u015bcienienie ko\u0144c\u00f3wki wa\u0142ka strza\u0142y. Cech\u0105 charakterystyczn\u0105 prawie wszystkich strza\u0142 skandynawskich jakie odnaleziono, by\u0142 nag\u0142y uskok na wa\u0142ku strza\u0142y. Jego zastosowanie polega na tym, \u017ce za uskokiem nanoszony by\u0142 klej utrzymuj\u0105cy lotki, kt\u00f3rym by\u0142 dziegie\u0107. Co to dawa\u0142o? Ot\u00f3\u017c podczas strzelania ocieraj\u0105ca si\u0119 strza\u0142a o \u0142uk nie napotyka\u0142a niepotrzebnego oporu.<\/p>\n

\"\"
Ko\u0144c\u00f3wka promienia strza\u0142y skandynawskiej<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"
Wa\u0142ek z widoczny uskokiem strza\u0142y skandynawskiej.<\/figcaption><\/figure>\n

Dzi\u0119ki pokrywie lodowej uda\u0142o si\u0119 znale\u017a\u0107 nie tylko promie\u0144 strza\u0142y z grotem, ale rzecz chyba dla mnie najwa\u017cniejsza to lotki przyklejone na dziegie\u0107. Zachowanie ca\u0142ych lotek do tych czas\u00f3w graniczy niemal z cudem. Dla czego to jest takie istotne? Ot\u00f3\u017c poznajemy wymiar lotki, jej struktur\u0119 i kszta\u0142t. Zauwa\u017cy\u0107 mo\u017cna, \u017ce maj\u0105 one d\u0142ugo\u015bci 125 mm, wysoko\u015b\u0107 12 mm. Kszta\u0142t ich jest prosty i r\u00f3wny na ca\u0142ej d\u0142ugo\u015bci. Prz\u00f3d lotki r\u00f3wno odci\u0119ta na chor\u0105giewce wzd\u0142u\u017c promyk\u00f3w, a ty\u0142 lotki lekko zaokr\u0105glony. Lotki s\u0105 precyzyjnie darte i wykonane z du\u017cych pi\u00f3r- zapewne z dzikich g\u0119si.<\/p>\n

A oto fotorelacja odtworzenia strza\u0142y skandynawskiej \u0142ownej w moim wykonaniu.<\/p>\n

\"\"
strza\u0142a skandynawska i darte lotki<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"
strza\u0142a skandynawska klejona na dziegie\u0107<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"
groty strza\u0142y skandynawskiej osadzone na dziegie\u0107<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"
groty strza\u0142y skandynawskiej<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"<\/a>
strza\u0142a skandynawska \u0142owna<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"<\/a>
strza\u0142y skandynawskie \u0142owne<\/figcaption><\/figure>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W ostatnich latach pojawi\u0142y si\u0119 wspania\u0142e znaleziska w p\u00f3\u0142nocnej Norwegii. Pochodz\u0105 one z teren\u00f3w wiecznie za\u015bnie\u017conych, w kt\u00f3rych pokrywa lodowa roztopi\u0142a si\u0119 i ujawni\u0142a niezwyk\u0142e artefakty. W \u015br\u00f3d tych znalezisk …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1031,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4,11,9],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/brb-walcz.pl\/lucznik-blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1024"}],"collection":[{"href":"https:\/\/brb-walcz.pl\/lucznik-blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/brb-walcz.pl\/lucznik-blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/brb-walcz.pl\/lucznik-blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/brb-walcz.pl\/lucznik-blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1024"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/brb-walcz.pl\/lucznik-blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1024\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1472,"href":"https:\/\/brb-walcz.pl\/lucznik-blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1024\/revisions\/1472"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/brb-walcz.pl\/lucznik-blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1031"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/brb-walcz.pl\/lucznik-blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1024"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/brb-walcz.pl\/lucznik-blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1024"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/brb-walcz.pl\/lucznik-blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1024"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}