{"id":1,"date":"2017-08-20T18:31:26","date_gmt":"2017-08-20T18:31:26","guid":{"rendered":"http:\/\/brb-walcz.pl\/lucznik-blog\/?p=1"},"modified":"2022-06-13T22:15:59","modified_gmt":"2022-06-13T22:15:59","slug":"strzala-scytyjska","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/brb-walcz.pl\/lucznik-blog\/aktualnosci\/strzala-scytyjska-1\/","title":{"rendered":"Strza\u0142a scytyjska – powstawanie"},"content":{"rendered":"

Scytowie<\/strong> to ludy koczownicze wywodz\u0105ce si\u0119 z teren\u00f3w dzisiejszego Iranu.\u00a0 \u017byli mi\u0119dzy VIII a V wiekiem p.n.e. i zamieszkiwali tereny pomi\u0119dzy A\u0142tajem\u00a0a doln\u0105 Wo\u0142g\u0105.\u00a0 Lud ten by\u0142 bardzo wojowniczy. Jako koczownicy poruszali si\u0119 po stepach Azji zawsze konno.\u00a0 Wypijali krew swoich wrog\u00f3w, a ze sk\u00f3ry i skalp\u00f3w wyrabiali ko\u0142czany i odzie\u017c. \u00a0Byli jak chmara szara\u0144czy niszcz\u0105ca wszystko przed sob\u0105 ale Scytowie<\/strong> byli te\u017c \u015bwietnymi \u0142ucznikami<\/strong>. To w\u0142a\u015bnie oni s\u0105 wynale\u017ali\u00a0 \u0142uk refleksyjny<\/strong>.<\/p>\n

\"\"wojownicy scytyjscy na pucharze z\u00a0Kul Oba<\/p>\n

\"\"\"\"<\/p>\n


\nTen wojowniczy lud najecha\u0142 ludy kultury \u0142u\u017cyckiej zamieszkuj\u0105ce obszary dzisiejszej Polski- pomi\u0119dzy Wis\u0142\u0105 a Odr\u0105 . A by\u0142o to w VII-VI wieku p.n.e.\u00a0 Do ciekawostek nale\u017cy wiadomo\u015b\u0107 o odnalezieniu w miejscowo\u015bci Chotyniec na Podkarpaciu du\u017cego\u00a0 grodziska Scyt\u00f3w<\/strong>. Na terenach dzisiejszej Polski\u00a0 znaleziono z\u0142oty skarb w Witaszkowie ko\u0142o Gubina nad Odr\u0105. Mnie natomiast zainteresowa\u0142 fakt odnalezienia grot\u00f3w strza\u0142 scytyjskich<\/strong> w ilo\u015bci 137 sztuk ( dane z lat siedemdziesi\u0105tych ubieg\u0142ego wieku z ksi\u0105\u017cki J. Fogel -Studia nad uzbrojeniem ludno\u015bci kultury \u0141u\u017cyckiej w dorzeczu Odry i Wis\u0142y).\u00a0 \u00a0Groty<\/strong> te by\u0142y wykonane z br\u0105zu metod\u0105 odlewnicz\u0105 z wcze\u015bniej wykonanych r\u00f3\u017cnych form. Poni\u017cej zdj\u0119cie. Zbiory prywatne.<\/p>\n

\"\"<\/a>
zestaw r\u00f3\u017cnych grot\u00f3w scytyjskich<\/figcaption><\/figure>\n

Jak wida\u0107 powy\u017cej groty<\/strong> te by\u0142y bardzo ma\u0142e. Maj\u0105 od 20 do 50 mm. Wielko\u015b\u0107 ich mo\u017cna wyt\u0142umaczy\u0107 sobie zmniejszaniem koszt\u00f3w produkcji (cena br\u0105zu). Kraw\u0119dzie by\u0142y bardzo ostre po uprzednim naostrzeniu na kamieniu. Ciekawostk\u0105 jest bardzo ma\u0142y otw\u00f3r osadzenia grotu dochodz\u0105cy do 3 mm. \u00a0Niekt\u00f3re maj\u0105 pojedynczy zadzior schodz\u0105cy ku ty\u0142owi. Prawdopodobnie osadzenie to powodowa\u0142o szybkie wy\u0142amanie sie promienia od grotu po trafieniu celu. Ocala\u0142y promie\u0144 mo\u017cna by\u0142o powt\u00f3rnie u\u017cy\u0107. A grot? Grot tymczasem pozostawa\u0142 w ciele ofiary i nie wyj\u0119ty skutecznie zatruwa\u0142 go.\u00a0 Br\u0105z to stop miedzi z cyn\u0105, kt\u00f3re \u0142atwo zatruwa\u0142y organizm i powodowa\u0142y jego \u015bmier\u0107. Ponadto strza\u0142y<\/strong> zatruwano trupim jadem.<\/p>\n

Poka\u017c\u0119 teraz moje pr\u00f3by zrekonstruowania strza\u0142 scytyjskich<\/strong>. Zastosowa\u0142em w nich odlewane w br\u0105zie kopie grot\u00f3w w skali 1:1.<\/p>\n

Pierwsz\u0105 czynno\u015bci\u0105 jest wykonanie promienia. Je\u015bli chodzi o drewno z jakich robiono strza\u0142y<\/strong> jest to zagadka. By\u0107 mo\u017ce korzystano z tego co znaleziono na\u00a0 danym obszarze koczowania, albo te\u017c Scytowie<\/strong> mieli \u015bci\u015ble okre\u015blone gatunki drzew. Maj\u0105c do dyspozycji promienie sosnowe postanowi\u0142em je wykorzysta\u0107. Strza\u0142a<\/strong> nie mog\u0142a by\u0107 zbyt d\u0142uga, gdy\u017c Scytowie to lud niewysokich rozmiar\u00f3w. Rozpi\u0119to\u015b\u0107 ramion mog\u0142a dochodzi\u0107 przeci\u0119tnie do 160 cm. Przyj\u0105\u0142em zatem, \u017ce strza\u0142a b\u0119dzie mia\u0142a 65 cm.<\/p>\n

\"\"
promie\u0144 przed i po obr\u00f3bce<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"
wykonana nasadka ci\u0119ciwy<\/figcaption><\/figure>\n

A teraz poka\u017c\u0119 zdobyte repliki grot\u00f3w scytyjskich (oczywi\u015bcie wykonanych z br\u0105zu). Genialna praca…<\/p>\n

\"\"
r\u00f3\u017cne typy grot\u00f3w scytyjskich<\/figcaption><\/figure>\n

Kolejnym krokiem jest naniesienie wzor\u00f3w na promie\u0144. Ale sk\u0105d je wzi\u0105\u0107? Uda\u0142o mi si\u0119 odnale\u017a\u0107 ciekaw\u0105 stron\u0119 w internecie. W g\u00f3rach A\u0142taj ko\u0142o Mongolii zachowa\u0142 si\u0119 groby z VI lub V wieku p.n.e. By\u0142y to kra\u0144cowe ziemie pod panowaniem Scyt\u00f3w. W grobie odnaleziono wiele przedmiot\u00f3w codziennego u\u017cytku oraz bro\u0144 wojownika. By\u0142 tam te\u017c \u0142uk<\/strong> i strza\u0142y<\/strong>. Zdj\u0119cie strza\u0142y i r\u00f3\u017cne zachowane wzory zdobie\u0144 poni\u017cej.
\n\"\"
\nWida\u0107 tu bogactwo kultury scytyjskiej.
\nA oto moje pr\u00f3by zdobienia promienia.<\/p>\n

\"\"
malowanie promieni<\/figcaption><\/figure>\n

Kolejnym etapem jest wykonanie lotek. Co do lotek, to odnalaz\u0142em zdj\u0119cie Scyta z ceramiki trzymaj\u0105cego strza\u0142\u0119 .<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Jak wida\u0107 lotka by\u0142a do\u015b\u0107 niska i kr\u00f3tka ( mog\u0142a mie\u0107 oko\u0142o 10 cm) i mia\u0142a kszta\u0142t bary\u0142kowaty.<\/p>\n

\"\"<\/a>
pi\u00f3ro i jego przycinka<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"
oklejone promienie<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"<\/a>
jeszcze w produkcji<\/figcaption><\/figure>\n

Gotowe strza\u0142y:\u00a0Strza\u0142y scytyjskie<\/a><\/h3>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Scytowie to ludy koczownicze wywodz\u0105ce si\u0119 z teren\u00f3w dzisiejszego Iranu.\u00a0 \u017byli mi\u0119dzy VIII a V wiekiem p.n.e. i zamieszkiwali tereny pomi\u0119dzy A\u0142tajem\u00a0a doln\u0105 Wo\u0142g\u0105.\u00a0 Lud ten by\u0142 bardzo wojowniczy. Jako …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":63,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4,6],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/brb-walcz.pl\/lucznik-blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1"}],"collection":[{"href":"https:\/\/brb-walcz.pl\/lucznik-blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/brb-walcz.pl\/lucznik-blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/brb-walcz.pl\/lucznik-blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/brb-walcz.pl\/lucznik-blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1"}],"version-history":[{"count":26,"href":"https:\/\/brb-walcz.pl\/lucznik-blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":314,"href":"https:\/\/brb-walcz.pl\/lucznik-blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1\/revisions\/314"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/brb-walcz.pl\/lucznik-blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/63"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/brb-walcz.pl\/lucznik-blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/brb-walcz.pl\/lucznik-blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/brb-walcz.pl\/lucznik-blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}